Spis treści
Wprowadzenie
Podstawowy serwis sprężarki śrubowej z wtryskiem oleju obejmuje przede wszystkim wymianę oleju, filtrów powietrza i oleju, separatora olejowego oraz kontrolę pozostałych podzespołów. Zaniedbanie tych czynności może prowadzić do spadku wydajności sprężarki, zwiększonego zużycia energii, a w skrajnych przypadkach do uszkodzenia modułu śrubowego. Jeśli chodzi o częstotliwość serwisu – mówiąc krótko – to zależy.
W zależności od producenta, modelu urządzenia, rodzaju stosowanego oleju oraz warunków eksploatacji sprężarki wymagają wykonania podstawowego serwisu po kilku tysiącach roboczogodzin. Dokładne interwały należy sprawdzać w dokumentacji technicznej konkretnego modelu.
Czego dowiesz się z tego artykułu?
- Jak działa sprężarka śrubowa i jakie są jej podstawowe elementy?
- Jak często należy wymieniać olej w sprężarce śrubowej?
- Za co odpowiadają filtry powietrza i oleju oraz kiedy należy je wymieniać?
- Jaką funkcję pełni separator olejowy w sprężarce śrubowej?
- Dlaczego należy regularnie kontrolować spusty kondensatu?
Jak działa sprężarka śrubowa?
Sprężarka śrubowa jest urządzeniem wyporowym, w którym sprężanie powietrza odbywa się za pomocą dwóch współpracujących wirników śrubowych. Wirniki obracają się wewnątrz specjalnie wyprofilowanej obudowy, stopniowo zmniejszając objętość przestrzeni, w której znajduje się zasysane powietrze.
Proces rozpoczyna się od pobrania powietrza atmosferycznego przez układ dolotowy. Następnie powietrze trafia do modułu śrubowego, gdzie zostaje sprężone do wymaganego ciśnienia. Gotowe sprężone powietrze jest kierowane do dalszych elementów układu, a następnie do instalacji pneumatycznej.
Prawidłowe działanie wszystkich tych elementów ma bezpośredni wpływ na wydajność i trwałość sprężarki. Dlatego regularny serwis powinien obejmować zarówno układ olejowy, jak i elementy filtracyjne.
Krok 1. Wymiana oleju w sprężarce śrubowej
W przemysłowych sprężarkach śrubowych zazwyczaj stosuje się konstrukcje olejowe (sprężarki z wtryskiem oleju), w których olej pełni kilka istotnych funkcji:
- smarowanie – ogranicza tarcie i zużycie współpracujących elementów mechanicznych, w szczególności łożysk,
- chłodzenie – odbiera ciepło powstające podczas sprężania powietrza,
- uszczelnianie – wypełnia niewielkie szczeliny pomiędzy wirnikami i obudową, ograniczając straty sprężanego powietrza.
To właśnie dlatego jedną z najważniejszych czynności serwisowych jest regularna wymiana oleju w sprężarce. Podczas eksploatacji olej podlega działaniu wysokiej temperatury, ciśnienia oraz zanieczyszczeń. Z czasem może ulegać utlenianiu i stopniowo tracić swoje właściwości użytkowe. W efekcie pogarszają się warunki smarowania, a w układzie mogą pojawiać się osady.
Jak często wymieniać olej w sprężarce śrubowej?
Olej należy wymieniać zgodnie z harmonogramem określonym przez producenta, zazwyczaj jest to interwał ok. 2000-4000 roboczogodzin. W sprężarkach śrubowych stosuje się między innymi oleje mineralne i syntetyczne. Te drugie mogą zapewniać większą odporność na starzenie i dłuższe interwały wymiany, o ile są dopuszczone przez producenta danego urządzenia.
Podczas serwisu należy zwrócić uwagę na:
- dobór oleju o odpowiednich parametrach i wymaganej specyfikacji,
- usunięcie zużytego środka smarnego zgodnie z instrukcją serwisową,
- napełnienie układu właściwą ilością nowego oleju,
- kontrolę poziomu oleju i szczelności instalacji po wymianie.
Warto pamiętać, że zastosowanie niewłaściwego oleju może doprowadzić do przyspieszonego zużycia podzespołów. Nie należy również dowolnie mieszać różnych rodzajów środków smarnych bez potwierdzenia ich kompatybilności.
Krok 2. Wymiana filtrów powietrza i oleju
Kolejnym etapem podstawowego serwisu jest kontrola oraz wymiana filtrów. W sprężarce śrubowej szczególnie ważne są dwa elementy – filtr powietrza oraz filtr oleju.
Filtr powietrza jest montowany na wlocie do sprężarki i odpowiada za zatrzymywanie pyłu, kurzu oraz innych zanieczyszczeń znajdujących się w zasysanym powietrzu. Chroni w ten sposób moduł śrubowy przed przedostawaniem się cząstek stałych, które mogłyby uszkodzić powierzchnie wirników i obudowy.
Zanieczyszczony wkład filtracyjny zwiększa opory przepływu powietrza, co może ograniczać wydajność urządzenia i pogarszać jego efektywność energetyczną.
Filtr oleju odpowiada natomiast za usuwanie zanieczyszczeń krążących w układzie olejowym. Zatrzymuje między innymi drobne cząstki stałe, osady oraz produkty zużycia elementów mechanicznych. Jego niedrożność może zakłócić prawidłowy przepływ oleju i pogorszyć warunki pracy podzespołów wymagających smarowania.
Podczas okresowego przeglądu sprężarki należy więc kontrolować stan obu filtrów i wymieniać je zgodnie z zaleceniami producenta. W wielu modelach wymianę filtra oleju wykonuje się razem z wymianą środka smarnego.
Kiedy wymieniać filtry powietrza w sprężarce śrubowej?
,,Częstotliwość kontroli i wymiany filtrów powietrza powinna uwzględniać warunki, w jakich pracuje sprężarka, oraz stopień zanieczyszczenia wkładu filtracyjnego. W zakładach o dużym zapyleniu, takich jak stolarnie czy zakłady obróbki materiałów, konieczne mogą być częstsze przeglądy, nawet kilka razy w tygodniu. W przypadku filtrów, których producent dopuszcza taką metodę konserwacji, część nagromadzonego pyłu można usunąć poprzez przedmuchanie wkładu sprężonym powietrzem. Należy jednak pamiętać, że takie czyszczenie nie przywraca pełnych właściwości filtracyjnych i nie zastępuje okresowej wymiany filtra. Sprężarki pracujące w czystych pomieszczeniach zazwyczaj wymagają mniej intensywnej obsługi niż urządzenia eksploatowane w trudnych warunkach przemysłowych.” – Paweł Oskroba, Prezes Zarządu w Air-Com Pneumatyka Automatyka.
Prezes i współzałożyciel firmy Air-Com Pneumatyka-Automatyka. Od ponad 20 lat jest związany z sektorem pneumatyki i automatyki przemysłowej, gdzie konsekwentnie rozwija Air-Com Pneumatyka-Automatyka, jedną z najbardziej rozpoznawalnych marek w branży. Paweł Oskroba od lat promuje rozwój kompetencji branżowych, dzieląc się wiedzą w materiałach wideo oraz prowadząc podcast Jeden na Jeden o przemyśle, w którym rozmawia z gośćmi o wyzwaniach polskiego sektora produkcyjnego.
Krok 3. Wymiana separatora olejowego
Separator olejowy jest jednym z najważniejszych elementów sprężarki śrubowej z wtryskiem oleju. Jego zadaniem jest oddzielanie oleju od sprężonego powietrza, zanim powietrze zostanie skierowane do dalszej części instalacji.
Podczas sprężania powietrze miesza się z olejem, który odpowiada za chłodzenie i uszczelnianie modułu śrubowego. Następnie mieszanina trafia do układu separacji. Większa część oleju zostaje oddzielona w zbiorniku separatora, natomiast specjalny wkład separacyjny zatrzymuje pozostałe drobne cząstki oleju.
W sprężarkach przemysłowych stosuje się między innymi separatory wkręcane, przypominające wyglądem filtry olejowe, oraz większe wkłady montowane wewnątrz zbiorników separacyjnych. Z czasem wkład separatora ulega zanieczyszczeniu, co może powodować wzrost oporów przepływu sprężonego powietrza. Zużyty lub uszkodzony separator może również zwiększać ilość oleju przedostającego się do instalacji.
Regularna wymiana tego elementu pozwala ograniczyć straty ciśnienia, utrzymać właściwe warunki separacji oraz zmniejszyć ryzyko nadmiernego przenoszenia oleju do sieci pneumatycznej.
Krok 4. Kontrola i serwis spustów kondensatu
Podczas sprężania i późniejszego chłodzenia powietrza dochodzi do wykraplania zawartej w nim pary wodnej. Powstająca w ten sposób ciecz, dokładniej mieszanka oleju, wody i innych zanieczyszczeń, nazywana jest kondensatem. Kondensat gromadzi się między innymi w zbiornikach sprężonego powietrza, filtrach, osuszaczach oraz innych elementach instalacji. Aby zapobiec jego nadmiernemu nagromadzeniu, stosuje się ręczne lub automatyczne spusty kondensatu. Ich zadaniem jest odprowadzanie zgromadzonej cieczy bez zakłócania prawidłowej pracy układu.
Niesprawny spust może doprowadzić do gromadzenia się wody w instalacji, zwiększając ryzyko korozji, uszkodzenia elementów pneumatycznych oraz pogorszenia jakości sprężonego powietrza. Podczas przeglądu warto sprawdzić drożność przewodów odprowadzających, szczelność połączeń oraz prawidłowe działanie mechanizmu spustowego. W przypadku urządzeń automatycznych należy dodatkowo zweryfikować ich działanie zgodnie z instrukcją producenta.
W instalacjach sprężarek olejowych kondensat może zawierać również olej, dlatego przed odprowadzeniem powinien zostać odpowiednio oczyszczony, na przykład za pomocą separatora wodno-olejowego.
Podsumowanie
Podstawowy serwis sprężarki śrubowej obejmuje kilka czynności, które mają bezpośredni wpływ na niezawodność urządzenia. Regularna wymiana oleju, filtrów i separatora oraz kontrola spustów kondensatu pozwalają utrzymać odpowiednie warunki pracy modułu śrubowego i całej instalacji sprężonego powietrza. Każdy z wymienionych elementów pełni inną funkcję, dlatego pominięcie nawet jednej czynności może prowadzić do problemów eksploatacyjnych.
Warto pamiętać, że opisane działania należy wykonywać zgodnie z instrukcją producenta, po bezpiecznym wyłączeniu urządzenia, odłączeniu zasilania i usunięciu ciśnienia z odpowiednich części układu. Prace wymagające demontażu elementów ciśnieniowych powinny być realizowane przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.
FAQ
Jak często należy wykonywać serwis sprężarki śrubowej?
Częstotliwość serwisu zależy od modelu, rodzaju oleju i warunków eksploatacji, a dokładne interwały określa producent.
Co ile roboczogodzin wymieniać olej w sprężarce śrubowej?
W wielu modelach wymiana oleju odbywa się co około 2000–4000 roboczogodzin, jednak należy przestrzegać zaleceń producenta.
Czy można czyścić filtr powietrza w sprężarce śrubowej?
Niektóre filtry można oczyszczać z pyłu, np. sprężonym powietrzem, jeśli producent dopuszcza taką metodę, jednak czyszczenie nie zastępuje wymiany wkładu.
Do czego służy separator olejowy w sprężarce śrubowej?
Separator oddziela olej od sprężonego powietrza, ograniczając jego przedostawanie się do instalacji pneumatycznej.
Dlaczego należy kontrolować spust kondensatu?
Niesprawny spust może powodować gromadzenie się wody w instalacji, zwiększając ryzyko korozji i uszkodzenia elementów pneumatycznych.
