Skip to main content

Czy utrzymanie ruchu i utrzymanie obiektu powinny działać jako jeden organizm? Co najbardziej utrudnia usuwanie awarii w zakładach produkcyjnych – brak części zamiennych, błędna diagnoza czy może brak decyzyjności? I jak przejść od ciągłego gaszenia pożarów do przewidywania usterek i planowania działań technicznych?

W tym odcinku podcastu JEDEN na JEDEN o Przemyśle Paweł Oskroba rozmawia z Pawłem Mikołajczykiem, ekspertem z ponad 25-letnim doświadczeniem w utrzymaniu ruchu i zarządzaniu obiektami przemysłowymi. Dlaczego współpraca między działami technicznymi ma tak duże znaczenie dla ciągłości produkcji i ograniczania kosztów? Jak skutecznie wdrażać prewencję i predykcję, aby ograniczać nieplanowane przestoje? I dlaczego umiejętność podejmowania decyzji oraz budowania zaufania w zespole może być ważniejsza niż wieloletnie doświadczenie techniczne?

1h 02 min ● ODCINEK 07 ● 18.11.2026

Podcast: Utrzymanie ruchu i utrzymanie obiektu to jeden organizm - Baza Wiedzy - Air-Com Pneumatyka

Paweł Oskroba

Prezes i współzałożyciel firmy Air-Com Pneumatyka-Automatyka. Od ponad 20 lat jest związany z sektorem pneumatyki i automatyki przemysłowej, gdzie konsekwentnie rozwija Air-Com Pneumatyka-Automatyka, jedną z najbardziej rozpoznawalnych marek w branży. Paweł Oskroba od lat promuje rozwój kompetencji branżowych, dzieląc się wiedzą w materiałach wideo oraz prowadząc podcast Jeden na Jeden o przemyśle, w którym rozmawia z gośćmi o wyzwaniach polskiego sektora produkcyjnego.

GOŚĆ:

Podcast: Utrzymanie ruchu i utrzymanie obiektu to jeden organizm - Baza Wiedzy - Air-Com Pneumatyka

Paweł Mikołajczyk

Ekspert w dziedzinie utrzymania ruchu i zarządzania obiektami przemysłowymi, założyciel firmy INZUR. Od ponad 25 lat związany z przemysłem, gdzie zdobywał doświadczenie na różnych szczeblach kariery – od mechanika po szefa działu technicznego. Obecnie wspiera przedsiębiorstwa w organizacji i optymalizacji utrzymania ruchu, zarządzaniu infrastrukturą techniczną oraz realizacji projektów modernizacyjnych i inwestycyjnych.

ODSŁUCHAJ TAKŻE NA:

„Jakąkolwiek decyzję podejmiesz, ona będzie lepsza niż to, że nic nie zrobisz.”

Paweł Mikołajczyk, Ekspert w dziedzinie utrzymania ruchu

PEŁNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Czytaj więcej
Prowadzący:

Paweł Oskroba

Gość:

Paweł Mikołajczyk

Jak największa awaria może stać się najważniejszą lekcją zarządzania?

Paweł Oskroba:

Pawle, chciałbym zapytać, czy pamiętasz swój największy błąd zawodowy?

Paweł Mikołajczyk:

Tak, opowiem o tym. Nawiązując do filmu „Jak rozpętałem II wojnę światową”, chętnie opowiem, jak rozpętałem pierwszą poważną awarię w swoim życiu.

Pracowałem wtedy w firmie, w której wykorzystywano wtryskarki. Moim zadaniem była wymiana formy. Nie robiłem tego pierwszy raz, ale z racji nieuwagi, niedoświadczenia i młodości popełniłem błąd. Finał był taki, że forma została zniszczona, maszyna stanęła i trzeba było wszystko zdemontować oraz naprawić.

Mój ówczesny kierownik zachował stoicki spokój. Ocenił sytuację, sprawdził stan magazynowy i stwierdził, że produkcja nie jest zagrożona. Bez nerwów polecił mi zabrać formę do Czech, gdzie została wyprodukowana, dopilnować naprawy i przywieźć ją z powrotem.

Tak zrobiłem. Po powrocie sam zamontowałem formę, produkcja ruszyła, zamówienie zostało zrealizowane. Kiedy emocje opadły, kierownik zaprosił mnie na rozmowę. Byłem przekonany, że zostanę ukarany albo zwolniony.

A pan Wojtek spojrzał na mnie i powiedział: „Panie Pawle, ja tego nie zrobię. Ja z pana zrobię mistrza”. Zapytałem dlaczego. Odpowiedział: „Bo ja mam pewność, że pan już drugi raz tego błędu nie zrobi i tę wiedzę przekaże pan swoim podwładnym”.

To była dla mnie ogromna lekcja odpowiedzialności i zarządzania ludźmi.

Paweł Oskroba:

Czyli ten błąd mocno wpłynął na twoje późniejsze życie zawodowe. Pewnie już nigdy go nie popełniłeś i mogłeś przekazywać te doświadczenia kolejnym pokoleniom.

Paweł Mikołajczyk:

Dokładnie. Wtedy zrozumiałem, że dobry menedżer nie krzyczy. Dobry menedżer docenia i stara się wyciągnąć z każdej sytuacji coś pozytywnego.

Co by się stało, gdyby mnie wtedy zwolnił? Straciłby człowieka, miałby pusty etat i musiałby szkolić kogoś nowego. On wykorzystał tę sytuację dla dobra organizacji i pokazał mi, jak rozmawiać z ludźmi oraz jak nimi zarządzać.

Utrzymanie ruchu i utrzymanie obiektu – dlaczego powinny działać jako jeden organizm?

Paweł Oskroba:

Często mówisz o utrzymaniu ruchu i utrzymaniu obiektu jako o jednym organizmie. Na czym polega różnica między tymi dwoma obszarami i dlaczego powinny ze sobą współpracować?

Paweł Mikołajczyk:

To jest proste i trudne jednocześnie. Utrzymanie ruchu dba przede wszystkim o maszyny, utrzymanie produkcji i realizację zamówień. Jeżeli pojawia się usterka, zadaniem tego działu jest jak najszybsze przywrócenie sprawności maszyny.

Natomiast utrzymanie obiektu to całe zaplecze, które znajduje się dookoła. Zapewnia wszystkie media, takie jak sprężone powietrze, woda, prąd czy gaz. Odpowiada również za aspekty prawne i zabezpieczenie majątku inwestora.

Bo cóż nam po tym, że maszyna będzie sprawna i będzie działała, jeżeli obiekt nie spełnia wymagań i ktoś z nadzoru zdecyduje o wstrzymaniu działalności?

Z mojego doświadczenia te dwa obszary powinny funkcjonować jako jeden organizm. Uważam, że powinien być jeden menedżer, który spina całość. Możemy wydzielić dział utrzymania ruchu, dział remontowo-budowlany, energetyczny czy utrzymania obiektu, ale ktoś powinien mieć obraz całej sytuacji.

Paweł Oskroba:

Czy brak współpracy między tymi działami może prowadzić do dodatkowych kosztów?

Paweł Mikołajczyk:

Oczywiście. Często pojawiają się personalne przepychanki, kto jest ważniejszy i kto za co odpowiada.

Pamiętam sytuację z dużej korporacji. Pracowaliśmy nad projektem, kilka osób z różnych działów zaczęło dyskutować, co jest ważniejsze. Każdy próbował udowodnić swoją rację.

W pewnym momencie dyrektor techniczny spojrzał na nas i powiedział: „No dobrze, słuchajcie, a czy w ogóle pamiętacie, że wy jeszcze produkujecie mięso?”.

To zdanie zapadło mi w pamięć. Musimy pamiętać, że naszym wspólnym celem jest produkcja i zarabianie pieniędzy dla organizacji. Niezależnie od tego, czy produkujemy mleko, mięso, klocki czy bułki, mamy wspólną misję do zrealizowania.

Dlatego musimy zachować synergię i współpracować ze sobą, zamiast skupiać się na własnych ambicjach.

Prewencja i predykcja – jak ograniczać awarie i koszty utrzymania ruchu?

Paweł Oskroba:

Dzisiaj bardzo często działamy dopiero wtedy, kiedy pojawia się awaria. Nazywamy to gaszeniem pożarów. Czy z twojego doświadczenia można tego uniknąć? Czy można wdrożyć działania predykcyjne, które pozwolą przewidywać awarie?

Paweł Mikołajczyk:

Absolutnie tak. Nie da się ograniczyć awarii do zera, ale można doprowadzić do poziomu akceptowalnego dla zarządu i produkcji.

Podam przykład z życia. W dużym zakładzie wprowadziliśmy prewencję zgodnie z zaleceniami producentów maszyn i dokumentacją techniczno-ruchową.

Na początku technicy byli sceptyczni. Pytali, po co to wszystko robimy. Ale po roku sami zauważyli, że działania przynoszą efekty. Awarie nie zniknęły całkowicie, ale było ich zdecydowanie mniej.

W jednej z maszyn znajdował się łańcuch, który zgodnie z harmonogramem należało wymieniać co około 20 dni. Technicy zauważyli jednak, że wymieniane łańcuchy nadal mieszczą się w dopuszczalnych parametrach zużycia.

Po pewnym czasie przyszli do mnie i powiedzieli, że nie wymienili łańcucha zgodnie z harmonogramem.

Zapytałem, dlaczego. Odpowiedzieli: „Zaczęliśmy go mierzyć. Nadal trzyma wartości, mamy to pod kontrolą i obserwujemy”.

W ten sposób sami wprowadzili predykcję. Zaczęli monitorować rzeczywisty stan elementu i wydłużyli jego żywotność mniej więcej o 30%.

Byłem z nich dumny, ponieważ udało się zbudować samodzielny zespół, który nie tylko wykonywał polecenia, ale również analizował sytuację i szukał usprawnień.

Paweł Oskroba:

Czyli prewencja jest pierwszym krokiem, a predykcja pozwala później optymalizować te działania?

Paweł Mikołajczyk:

Dokładnie. Prewencja pozwala zaplanować przestoje i ograniczyć nieprzewidziane awarie. Natomiast predykcja umożliwia modyfikowanie tych planów na podstawie rzeczywistych danych.

To, że producent zalecił wymianę elementu w określonym czasie, nie oznacza, że w każdych warunkach jego zużycie będzie takie samo. Maszyna może pracować osiem godzin dziennie albo przez całą dobę.

Dlatego jako technicy i specjaliści musimy obserwować maszyny, analizować ich stan i na podstawie tych informacji podejmować decyzje.

Magazyn części zamiennych – co warto trzymać na półce, a co u dostawcy?

Paweł Oskroba:

Kiedyś magazyny techniczne w zakładach były pełne części zamiennych. Dzisiaj coraz częściej przedsiębiorstwa pozostawiają u siebie tylko kluczowe elementy, a resztę odpowiedzialności za dostępność części przenoszą na dostawców. Czy twoim zdaniem takie rozwiązanie jest bezpieczne?

Paweł Mikołajczyk:

Jeżeli mamy świadomość, że czas reakcji dostawcy wynosi na przykład 24 godziny i uwzględniliśmy to w analizie ryzyka przestoju, to oczywiście tak.

Ale jeżeli wymaga się od nas natychmiastowego usunięcia awarii, sytuacja wygląda inaczej. Pracowałem kiedyś w zakładzie, w którym minuta przestoju produkcji kosztowała 417 zł.

Paweł Oskroba:

Czyli około 25 tysięcy złotych na godzinę.

Paweł Mikołajczyk:

Dokładnie. I teraz menedżer musi zdecydować, czy warto mieć dany element na półce, czy możemy sobie pozwolić na oczekiwanie na dostawę.

Przykładowo, jeżeli miesięcznie wymieniamy 15 siłowników, mogę mieć 10 na własnym magazynie, ale jednocześnie umówić się z dostawcą, że zabezpieczy mi określony zapas na cały rok.

Kiedy pobiorę pięć siłowników ze swojego magazynu, dostawca uzupełnia ten stan. Dzięki temu mam zapewnioną ciągłość dostępności części, ale nie muszę utrzymywać całego zapasu u siebie.

Takie magazyny zewnętrzne mają sens, jeżeli są dobrze zorganizowane i mamy dobry kontakt z dostawcą.

Paweł Oskroba:

Czyli część kosztów i odpowiedzialności rozkłada się pomiędzy przedsiębiorstwo a dostawcę. Obie strony mogą na tym skorzystać.

Paweł Mikołajczyk:

Tak. Możemy zawrzeć umowę na rok, dwa czy trzy lata. Ustalamy określony wolumen, a dostawca zobowiązuje się do zabezpieczenia jego dostępności.

To opiera się przede wszystkim na współpracy i zaufaniu.

Paweł Oskroba:

A czy warto korzystać z jednego dostawcy, który zapewnia pneumatykę, automatykę, hydraulikę, pasy, łożyska i pozostałe części?

Paweł Mikołajczyk:

Nie lubię być zdany tylko na jednego dostawcę. Mogę mieć jednego głównego, najbardziej zaufanego partnera, ale muszę mieć świadomość, że zawsze może wydarzyć się coś nieprzewidzianego.

Powódź, pożar czy inne zdarzenie losowe mogą spowodować, że dostawca nie będzie w stanie zrealizować zamówienia.

Dlatego warto mieć dwie lub trzy możliwości. Przykładowo 70% zamówień może trafiać do głównego dostawcy, a pozostałe 30% do dwóch innych. W ten sposób zabezpieczamy organizację i ciągłość produkcji.

Dlaczego podejmowanie decyzji jest ważniejsze niż czekanie na idealne rozwiązanie?

Paweł Oskroba:

Co z twojego doświadczenia jest największym złodziejem czasu w utrzymaniu ruchu? Zamawianie części, dobór zamienników, zatwierdzanie zakupów czy może sama dostawa?

Paweł Mikołajczyk:

Opowiem kolejną historię z życia.

Była godzina 16:00 lub 17:00. Jechałem już do domu, kiedy zadzwonił telefon z informacją o awarii. Wróciłem do zakładu, sprawdziłem sytuację, oszacowałem koszty i zadzwoniłem do mojego dyrektora technicznego.

Nie odebrał. Zacząłem więc organizować działania zastępcze, wydawać polecenia i próbować rozwiązać problem. Po pół godzinie zadzwoniłem ponownie. Znowu nie odebrał.

Ostatecznie podjąłem samodzielnie decyzje dotyczące kosztów, naprawy i zamówienia dodatkowego serwisu. Awarię udało się usunąć na tyle, żeby utrzymać produkcję.

Następnego dnia, około godziny 13:00, dyrektor oddzwonił.

Zapytał: „Paweł, dzwoniłeś do mnie?”. Odpowiedziałem: „Tak, ale dzwoniłem wczoraj. Dzisiaj już wszystko zrobiłem”.

Byłem zdenerwowany i zapytałem, dlaczego nie odebrał telefonu, kiedy go potrzebowałem.

A on powiedział: „Paweł, nie chciałem wczoraj z tobą rozmawiać. Coś się wydarzyło, pokłócilibyśmy się tylko. Ale wiedziałem, że ty sobie poradzisz”.

To był jeden z moich mentorów, Daniel. Wtedy uświadomił mi bardzo ważną rzecz.

Największym problemem często nie jest brak części, ludzi czy wiedzy technicznej. Jest nim brak decyzyjności.

Jakąkolwiek decyzję podejmiesz, ona będzie lepsza niż to, że nic nie zrobisz. Czy będzie dobra, czy zła, czas pokaże. Najważniejsze, żeby utrzymać produkcję. Później możemy analizować koszty i zastanawiać się, co zrobić lepiej.

Paweł Oskroba:

Czyli najważniejsze jest to, żeby zespół wiedział, co ma dalej robić. Decyzja musi zostać podjęta, nawet jeżeli później okaże się, że można było zrobić coś inaczej.

Paweł Mikołajczyk:

Dokładnie. Ludzie często boją się podejmowania decyzji, bo obawiają się konsekwencji, krytyki czy nawet zwolnienia.

Ale kiedy nie ma decyzji, po prostu nie wiemy, co robić.

Dlatego osobom, które rozpoczynają pracę na stanowiskach kierowniczych, powiedziałbym: nie bójcie się podejmować decyzji. Wyznaczajcie sobie cele i róbcie swoją pracę najlepiej, jak potraficie. I cały czas się uczcie.