Skip to main content

Złączki pneumatyczne wtykowe lub skręcane to elementy każdego układu sprężonego powietrza. Elementy te są tak popularne, że czasami o nich zapominamy. Każdy montujący instalacje pneumatyczne oraz elementy pneumatyki miał je przecież w ręce. Każdy również jest przekonany, że wszystko na ich temat zostało powiedziane. Czy na pewno?

Stawiam zatem pytania:

Co tak naprawdę powinniśmy wiedzieć o pneumatycznych złączkach wtykowych i skręcanych?
Jakich błędów unikać przy doborze poniższych akcesoriów pneumatycznych?
W jakich układach i instalacjach stosuje się złączki wtykowe a w jakich skręcane?

Mam nadzieję, że po lekturze tego artykułu wiedza na ich temat pozwoli Państwu na unikanie błędów w ich zastosowaniu. Polecam zajrzeć do praktycznej tabeli porównawczej.

Jakich nazw używa się do określenia złączek pneumatycznych?

Myślę, że żadne z elementów służących do podłączania przewodów pneumatycznych nie posiadają tylu funkcjonujących nazw i określeń. Wprowadza to pewne zamieszanie w nomenklaturze i prowadzi do nieporozumień. Spróbujmy zatem to usystematyzować.

Wszystkich bohaterów naszego artykułu bez wątpienia zaliczamy do elementów złącznych. Przy czym wyraźnie widzimy podział na dwie grupy:

▪️ złącza wtykowe nazywane: złączkami wtykowymi, przyłączkami wtykowymi, złączkami wtykanymi, wtykami, szybkozłączami, końcówkami wtykanymi, złączkami do powietrza, złączkami do przewodów pneumatycznych;
▪️ złącza skręcane nazywane: złączkami z nakrętką, przyłączkami z nakrętką, złączkami i przyłączkami nakręcanymi, złączkami do węży pneumatycznych.

Zarówno złączki skręcane jak i złączki wtykowe jako akcesoria pneumatyczne stosowane są do identycznych celów, czyli podłączania przewodów i węży pneumatycznych (zobacz) i w zasadzie mogą być używane zamiennie.

Uważam jednak, że powinniśmy mieć większą świadomość co do ich zastosowania w konkretnej aplikacji.

Co sprawiło że złączki wtykowe są tak popularne?

Odpowiedź jest bardzo prosta. Złączki wtykowe znajdują się w ofercie wszystkich dostawców pneumatyki i bez problemu możemy je kupić nawet w firmach handlowych nie kojarzonych z pneumatyką, a także w sieciach dużych marketów budowlanych. Do źródeł takiego „światowego” sukcesu na pewno zaliczamy:

✔️ niską cenę,
✔️ niezwykle szeroki wybór odmian, wykonań materiałowych, zakresów ciśnień pracy, gwintów przyłączeniowych (w tym stożkowych, NPT, UNF) co przekłada się na możliwość ich stosowania w każdym układzie pneumatycznym,
✔️ szeroki zakres typów i średnic przewodów pneumatycznych do których się je stosuje,
✔️ bardzo łatwy, szybki i wielokrotny montaż/demontaż przewodu bez ryzyka jego uszkodzenia,
✔️ skuteczne uszczelnienie nie powodujące wycieków powietrza.

Złączki pneumatyczne wtykowe i skręcane: którą wybrać? - Baza Wiedzy - Air-Com Pneumatyka

Złączki skręcane: czy są w cieniu swojego największego konkurenta?

Złączki skręcane, mające bardzo bogatą historię, jeszcze długo będą w użyciu. Pomimo mniejszej popularności nadal stanowią atrakcyjną ofertę dla projektantów instalacji pneumatycznych oraz osób decydujących się na samodzielne wykonywanie połączeń przewodów w  instalacjach.

Wynika to czasem z przyzwyczajeń użytkowników a także z doświadczenia stosowania równolegle złączek wtykowych i skręcanych.

Do zalet złączek z nakrętkami zaliczamy:

✔️ prostą i niezawodną konstrukcję (złączka skręcana praktycznie składa się z dwóch elementów),
✔️ różne wykonania materiałowe,
✔️ możliwość stosowania do węży i przewodów przemysłowych zbrojonych (zobacz
)
✔️ bardzo pewne zamocowanie przewodu w złączce,
✔️ możliwość dokręcenia nakrętki kluczem, co zapewnia jeszcze większą pewność zamocowania,
✔️ bardzo dobra szczelność, nawet przy silnym zagięciu przewodu lub próbie jego siłowego wyrwania
✔️ możliwość stosowania do podciśnienia oraz cieczy,
✔️ odporność mechaniczna i na działanie czynników zewnętrznych.

Złączka wtykowa a złączka skręcana: jakich błędów należy unikać?

W oparciu o własne doświadczenie przy wykonywaniu połączeń elementów układów pneumatycznych chciałbym się podzielić najczęściej obserwowanymi błędami popełnianymi przez użytkowników oraz propozycjami rozwiązań. 

ZŁĄCZKI WTYKOWENAJCZĘŚCIEJ POPEŁNIANE BŁĘDYSKUTEKROZWIĄZANIE
Stosownie dowolnych przewodów pneumatycznychzłe uszczelnienie, możliwość wysunięcia przewodu, uszkodzenie przewoduPrzewody pneumatyczne (PU, PUN, PA, PE itp.) z kalibrowaną średnicą zewnętrzną  zobacz
Używanie bardzo miękkich przewodówbrak prawidłowego zacięcia pierścienia zaciskowego złączki, uszkodzenie przewodu, rozszczelnienie instalacjistosowanie przewodów dedykowanych do złączek wtykowych  zobacz
Stosownie złączek wtykowych w instalacjach bardzo wymagających (np. układy hamulcowe, instalacje pneumatyczne w maszynach bez osłon i narażonych na drgania i przemieszczenia  itp.możliwość rozszczelnienia połączenia na skutek drgań lub po silnym szarpnięciu przewodu Złączki skręcane zobacz
Stosowanie zwykłych złączek w instalacjach o wysokim ciśnieniumożliwość powstania nieszczelności lub uszkodzenia przewodówzłączki wtykowe wysokociśnieniowe
zobacz
Stosowanie złączek do podciśnienia lub cieczymożliwość powstawania nieszczelnościzłączki skręcane zobacz
Używanie  zwykłych złączek w warunkach wysokiej temperatury lub środowisku agresywnymuszkodzenie obudowy złączki, elementów wewnętrznych  oraz uszczelnieńzłączki wtykowe metalowe z uszczelkami Viton, złączki ze stali nierdzewnej
zobacz


ZŁĄCZKI SKRĘCANENAJCZĘŚCIEJ POPEŁNIANE BŁĘDYSKUTEKROZWIĄZANIE
Stosowanie złączek w instalacjach które często są demontowaneuciążliwe odkręcanie nakrętek, uszkodzenia przewodów po demontażu, konieczność każdorazowego przycinania przewoduzłączki wtykowe  zobacz
Podłączanie dowolnych przewodów pneumatycznychuszkodzenie przewodu podczas dokręcania nakrętki, rozszczelnienie połączeniaprzewody dedykowane do złączek skręcanych z kalibrowaną średnicą wewnętrzną  zobacz
BŁĘDY DOTYCZĄCE ZŁĄCZEK WTYKOWYCH ORAZ SKRĘCANYCH
NAJCZĘŚCIEJ POPEŁNIANE BŁĘDY
SKUTEKROZWIĄZANIE
Stosowanie złączek z gwintami stożkowymi w przyłączach w których często są wymienianykonieczność stosowania taśm uszczelniających (PTFE), konieczność oczyszczenia gwintu z pozostałości fabrycznego uszczelnieniazłączki z oringiem uszczelniającym
zobacz
Montowanie złączek prostych w miejscach narażonych na zagięcia przewodówodcięcie przepływu powietrza, uszkodzenie przewodu, powstanie nieszczelnościzłączki kątowe  zobacz
Stosowanie połączeń sztywnych w układach gdzie występuje ruch przewodówuszkodzenie przewodów, możliwość przetarcia i przerwaniazłączki obrotowe zobacz

instalacja-sprezonego-powietrza-wymagania

Złączki wtykowe czy skręcane – które wybrać?

Sugerowanie zastosowania konkretnego typu złączki pneumatycznej wykracza znacznie poza zakres tego artykułu, a dyskusje na temat wyższości jednego typu nad drugim są według mnie bezcelowe. Jak w każdej sytuacji doboru należy kierować się własnym doświadczeniem, ogólnymi zasadami techniki oraz zdrowym rozsądkiem, zwłaszcza w układach mających znaczenie dla bezpieczeństwa.

Unikanie zaprezentowanych powyżej błędów na pewno pomoże we właściwej eksploatacji elementów pneumatyki, a co najważniejsze zapewni szczelność i pewność połączeń przewodów pneumatycznych.

Ponad 13 000 komponentów: co wybrać?

Nie pozostawiam Państwa samym sobie. W ofercie sklepu online www.air-com.pl jest blisko 13 000 komponentów z kategorii złączki pneumatyczne wtykowe i skręcane. Bez cienia skromności można stwierdzić, że to najszersza oferta na polskim rynku dla profesjonalnych przemysłowych zastosowań.

Tak szeroki wybór elementów złącznych, elementów gwintowanych, przewodów pneumatycznych i innego asortymentu stosowany do wykonywania połączeń elementów pneumatyki nie pozostawi nikogo przed dylematem: co wybrać i – przede wszystkim – kto profesjonalnie może doradzić w ich wyborze.

Może zainteresuje Cię podobny temat:
Przewody i węże pneumatyczne – rodzaje, właściwy dobór [poradnik opisowy]
Zobacz nasz film poradnikowy:
Przewody pneumatyczne – zobacz przed zakupem

Rafał Piszcz

Mgr. inż. automatyk. Absolwent Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki AGH w Krakowie. Od 25 lat zawodowo związany z branżą pneumatyki i techniki płynowej. W swojej karierze zawodowej zajmował się m.in. projektowaniem elementów i układów pneumatyki, doradztwem technicznym, certyfikowaniem wyrobów. Autor referatów i prowadzący sympozja dotyczące pneumatyki. W Air-Com Pneumatyka-Automatyka wchodzi w skład Działu eCommerce sklepu air-com.pl. Na potrzeby Bazy Wiedzy redaguje teksty poradnikowe i instruktażowe. Prowadzi szkolenia teoretyczne i praktyczne dla klientów w trakcie których korzysta z autorskiej tablicy dydaktycznej.